Przewodnik dla ogrodników · Nagrody
Nagrody i wyróżnienia odmian róż
Nagroda nie gwarantuje, że dana odmiana w konkretnym ogrodzie będzie rosła idealnie, ale szybciej pozwala poznać jej mocne strony: zdrowotność, zapach, walory ozdobne, powtarzalne kwitnienie lub przydatność w krajobrazie ogrodowym.
Lista nagród i wyróżnień
WFRS Rose Hall of Fame
Najwyższym międzynarodowym wyróżnieniem jest „Hall of Fame”. Światowa Federacja Towarzystw Różanych (WFRS) wybiera odmiany w głosowaniu delegatów podczas zjazdów raz na 3 lata. Osobno wyróżnia się kategorię Modern (od 1976 roku, 18 odmian: Peace, Queen Elizabeth, Iceberg, Bonica, Pierre de Ronsard i inne) oraz kategorię Old Rose (od 1988 roku, dla róż historycznych: Cécile Brünner, Souvenir de la Malmaison, Madame Hardy, Mutabilis i inne).
ADR (Niemcy)
Allgemeine Deutsche Rosenneuheitenprüfung — główny europejski standard. Działa od 1950 roku. Odmiana przechodzi 3-letnie próby w 11 ogrodach na terenie Niemiec bez ochrony chemicznej i jest oceniana pod kątem zdrowotności, kwitnienia, mrozoodporności i walorów ozdobnych. Jeden z najbardziej wiarygodnych punktów odniesienia dla ogrodu bez chemii.
RHS Award of Garden Merit (AGM)
Brytyjski „znak jakości ogrodowej” przyznawany przez Royal Horticultural Society. Funkcjonuje od 1922 roku i jest przeglądany co ~10 lat. Ocenia stabilność, dostępność w sklepach i przydatność do zwykłego ogrodu. Nie wszystkie odmiany z oznaczeniem AGM jednakowo sprawdzają się na Ukrainie, dlatego warto sprawdzić strefę mrozoodporności.
AARS (USA, 1938–2014)
All-America Rose Selections — główna amerykańska nagroda XX wieku. Przestała istnieć w 2014 roku. Od tego czasu jej miejsce zajął program American Rose Trials for Sustainability (A.R.T.S.) — próby zrównoważoności w różnych strefach klimatycznych USA. Nagroda AARS przy starszych odmianach świadczy o ich dawnej popularności.
Złote medale z międzynarodowych konkursów
Próby trwają 2–3 lata w specjalistycznych ogrodach różanych. Najważniejsze są: Bagatelle (Paryż, od 1907), Genève (Genewa), Baden-Baden (Niemcy), Lyon (Francja), Den Haag (Holandia), Monza (Włochy), Portland (USA), Madryt. Kilka złotych medali z różnych krajów to poważny znak jakości.
Medal Gamble za zapach (ARS, USA)
Jedno z najbardziej prestiżowych wyróżnień za zapach na świecie. Przyznaje je American Rose Society, ale rzadko i wyłącznie za wybitny zapach utrzymujący się przez lata. Pierwszą nagrodzoną odmianą była Crimson Glory (Kordes 1935, medal 1961). Wśród pozostałych nagrodzonych odmian są Sutter's Gold, Tiffany, Papa Meilland, Double Delight, Mister Lincoln i Friesia.
Medal Edland za zapach (RNRS, Wielka Brytania)
Brytyjskim odpowiednikiem jest medal Henry Edland Memorial przyznawany przez Royal National Rose Society za wyrazisty zapach. Wśród laureatów są Teasing Georgia, Margaret Merril i Fragrant Cloud.
Earth-Kind® Rose (Texas A&M, USA)
Nowoczesna nagroda „przyjazna dla środowiska” — wyróżnienie tylko dla odmian, które przez co najmniej 8 lat rosły w próbach Texas A&M University całkowicie bez chemii. Lista jest krótka, ale bardzo wiarygodna dla tych, którzy chcą „posadzić i zapomnieć”. Wśród odmian są Mutabilis, Knock Out i Belinda's Dream.
RNRS Rose of the Year (Wielka Brytania)
Brytyjska doroczna nagroda to „Rose of the Year”. Przyznaje ją Rose Society UK (dawniej RNRS). Wśród laureatów są Penny Lane (1998), Pomponella i Pretty Lady.
Certyfikaty z prób
Pierwszym stopniem uznania są Certificate of Merit, Trial Ground Certificate, Award of Excellence i inne. Przyznaje się je po 2–3 latach obserwacji w ogrodzie różanym, ale przed pełnym złotym medalem. Pojawiają się niemal na wszystkich głównych konkursach.
Osobna nagroda za zapach
Na każdym większym konkursie osobna nagroda trafia do najbardziej pachnącej odmiany w próbach: Prix du Parfum Bagatelle, Geneva Fragrance Award, Hradec Králové Fragrance, Orleans Best Perfume, La Tacita Perfume Prize. Nagrody za zapach często zdobywają odmiany z serii Romantica (Meilland), Austin English Roses i Kordes.
Nagrody „Best in group” i w kategoriach
Na konkursach osobna nagroda trafia do najlepszej róży w każdej z tych kategorii: róża wielkokwiatowa (hybryda herbatnia), róża rabatowa (floribunda), róża krzewiasta, róża pnąca, miniaturowa i okrywowa. To ułatwia ocenę, gdy w jednym konkursie startują bardzo różne typy róż.
Ważne: nazwy nagród w opisach szkółek warto sprawdzić w źródle i pod kątem roku przyznania, bo opisy czasem mylą oficjalne medale, dyplomy z konkursów i po prostu mocną renomę odmiany w ogrodach.